OSTROWIEC -- miasto powiatowe w województwie świętokrzyskim. 74 200 mieszkańców (2005). Prawa miejskie od 1613 roku. Ośrodek przemysłowy: huta żelaza i zakład metalurgiczny, zakłady materiałów ogniotrwałych, odzieżowe, spożywcze; drobny przemysł chemiczny, poligraficzny i drzewny.Położenie
Miasto położone jest nad rzeką Kamienną. Jego północna część znajduje się na Przedgórzu Iłżeckim, a południowa na skraju Wyżyny Opatowskiej. Kilkanaście kilometrów na południowy zachód od miasta rozpościera się Pasmo Jeleniowskie, Gór Świętokrzyskich.
Nieopodal Ostrowca znajduje się rezerwat archeologiczny w Krzemionkach, z neolityczną kopalnią krzemienia, a także liczne zabytki związane z historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.
Ostrowiec Świętokrzyski jest punktem początkowym niebieskiego szlaku rowerowego prowadzącego do Skarżyska-Kamiennej.
Przez Ostrowiec przebiegają szlaki komunikacyjne:
* droga krajowa 9 Radom-Ostrowiec-Rzeszów
* linia kolejowa Skarżysko-Kamienna-Ostrowiec-Rzeszów
[edytuj]
Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, Ostrowiec Świętokrzyski ma obszar 46,41 km^(2), w tym:
* użytki rolne: 40%
* użytki leśne: 10%
Miasto stanowi 7,53% powierzchni powiatu.Historia miasta
Pierwsze wzmianki o wsi Ostrów, która dała początek miastu Ostrowiec pochodzą z XIV wieku. Wieś położona była na prawym brzegu rzeki Kamiennej. U schyłku XVI wieku Ostrów przeszedł na własność Jakuba Gawrońskiego herbu Rawa, który wyznaczył na lewym brzegu rzeki miejsce pod budowę miasta. Przyjmuje się, że powstało ono w 1597 roku. W 1613 roku Ostrowcowi nadano prawa miejskie.
Pod koniec XVIII i w XIX wieku, w okolicy Ostrowca intensywnie rozwijał się przemysł. W latach 1837-1839, powstała huta zwana Klimkiewiczów (od budowniczego - Antoniego Klimkiewicza). Wokół huty, która z czasem przyjęła nazwę Zakładów Ostrowieckich, rozwijały się mniejsze zakłady, między innymi materiałów ogniotrwałych i spożywcze. Na przełomie XIX i XX w. ostrowiecka huta stała się drugim co do wielkości tego typu zakładem w Królestwie Polskim.
W czasie rewolucji 1905 roku, miały tu miejsce masowe wystąpienia robotnicze, których kulminacją było proklamowanie 27 grudnia 1905 tzw. Republiki Ostrowieckiej. Na okres około dwóch tygodni, władzę w mieście i sąsiednich powiatach przejęła PPS kierowana przez Ignacego Boernera. Upadek Republiki Ostrowieckiej nastąpił po przybyciu do miasta dwóch carskich pułków piechoty wraz z artylerią.
W okresie I wojny światowej, Zakłady Ostrowieckie uległy poważnym zniszczeniom. 3 listopada 1918 roku, Polacy przejęli władzę w mieście z rąk okupantów austro-węgierskich.
W okresie międzywojennym Ostrowiec rozwijał się dzięki inwestycjom związanym z budową Centralnego Okręgu Przemysłowego. W 1924 miasto znacznie poszerzyło swoje granice i zostało wydzielone z powiatu opatowskiego. W chwili wybuchu drugiej wojny światowej Ostrowiec liczył około 30 tysięcy mieszkańców.
Wybuch II wojny i rządy hitlerowskie były dla miasta katastrofalne. 11 tysięcy Żydów ostrowieckich zostało wymordowanych. W Ostrowcu miały miejsce liczne publiczne egzekucje. Miasto było ważnym ośrodkiem działalności polskiego podziemia. W Ostrowcu produkowana była broń i wydawana prasa konspiracyjna. 16 stycznia 1945 r. Ostrowiec został wyzwolony spod okupacji hitlerowskiej.
W okresie powojennym Ostrowiec ponownie szybko się rozwijał. W 1954 roku do miasta przyłączono szereg podmiejskich osiedli, w tym m.in. dawne miasto Denków. W latach siedemdziesiątych we wschodniej części Ostrowca powstał nowy zakład metalurgiczny huty.
W latach dziewięćdziesiątych ostrowiecka huta podupadła, a rozwój miasta został zahamowany. Po rozmowach na temat kupna huty przez zagranicznego inwestora, ostatecznie przejął ją hiszpański koncern Celsa.
[edytuj]
Zabytki
* Kościół pw. św. Michała Archanioła - z początku XVII w., w latach 1924-1938 rozbudowany i przebudowany w stylu neobarokowym.
* Kościół pw. św. Stanisława Biskupa w dzielnicy Denków - wybudowany w 1700 r. w stylu barokowym, a następnie rozbudowany w 1904 r.; obok dzwonnica z 1806 r.
* Zespół Pałacowo-Parkowy w dzielnicy Częstocice z dawnym pałacem Wielopolskich z lat 1887-1899 - obecnie Muzeum Historyczno-Archeologiczne
* Drewniany kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego przy ulicy Sandomierskiej, wybudowany w stylu zakopiańskim, w 1932 r. według projektu Tadeusza Rekwirowicza
* Dawny zajazd pocztowy z przełomu XVIII i XIX w. na ulicy Szerokiej
* Pozostałości cmentarza żydowskiego na wzgórzu parkowym, nieopodal ulicy Iłżeckiej
* Gmach poczty na Alei 3-go Maja, wybudowany w latach 1925-1927
* Budynek dawnej ubezpieczalni społecznej z 1931 na ulicy Focha
* Dworzec kolejowy z końca XIX w.
* Figura św. Floriana z 1776 r. na placu św. Floriana
.